Uitgelicht: Thuis bij de koppensnellers

geschreven door Pim op

We zijn, met Harry en Gonda, drie dagen op bezoek in een traditioneel Maleisisch longhouse in de oerwouden van Sarawak, op Maleisisch Borneo. Daar zijn we thuis bij de koppensnellers in een tour georganiseerd door www.maleisieonline.nl.

Houten palen vormen het bovengrondse fundament voor de 14 aaneengesloten huizen. Ertussen leven de dieren; kippen, varkens, honden en katten die samen de nachten een avontuur maken. Een smalle trap leidt omhoog naar de buitenveranda, met een vloer van smalle latjes waartussen je de grond, zo’n 1,5 meter eronder, kan zien. Oppassen dus dat je je slippers, die je voor binnenkomst in de binnenveranda uit doet, niet tussen de kieren bij de kippen laat vallen.

DSC_5335

In de huizen woont een bijzonder gastvriendelijk stel families, onder leiding van Chief Head Manggat. We worden welkom geheten met een Engelse kop thee, die we ons goed laten smaken na de rit en boottocht hiernaartoe. Ondertussen wordt van twee kanten verkend; wij kijken nieuwsgierig rond of we door één van de veertien deuren gezichten kunnen ontdekken die we nog niet hebben gezien; de longhousebewoners komen één voor één een strategische plekje opzoeken ergens op de misschien wel 70 meter lange veranda, om eens te zien wat voor toeristen ze nu weer in huis hebben gehaald.

DSC_5305

De koppensnellers hebben hun bijzondere gewoonte al even geleden opgegeven. Al tientallen jaren is het in Sarawak niet meer de traditie om andere stammen aan te vallen en daarbij de hoofden van de vijanden af te hakken om ze mee te nemen als troffeeën. Niet minder trots houden ze andere tradities zoveel mogelijk in stand. Even na het eten wordt met driemaal luid “Ngiiirup” en een shot rijstewijn geproost op ons bezoek. Hierbij zitten we met alle bewoners en bezoekers in een kring op de vloer in de binnenveranda.

DSC_5347

Jiska geeft ons cadeau aan de Chief en daar moet op gedronken worden. Een glas rijstwhiskey moet “in one go” en Jiska past zich snel aan, al is dat even slikken. Het ijs is er direct mee gebroken (al zou dat anders vast snel gesmolten zijn); er wordt gelachen en gepraat en de gastheren en -vrouwen gaan graag op de foto. Nu voelen we ons ook echt thuis bij de koppensnellers.

DSC_5352

De volgende dag trekken we langs de rijstvelden en rij na rij ananasplanten naar het regenwoud, waar we wilde Oerang Oetangs hopen te spotten! We zien verschillende nesten in de hoge bomen van het primaire regenwoud. Die zijn niet van vogels als de Hornbill of de visarend, die we later zien, maar van de tot 200kg wegende mensapen die op wat takken en bladeren hoog in een boom graag een dutje doen. Ondanks onze hoop, blijft het bij lege nesten, maar je moet ook geluk hebben. Het oerwoud is er niet minder mooi door en terug bij het kamp is er bovendien heerlijk voor ons gekookt; junglestyle, in bamboestokken worden kip, rundvlees en vers geplukte varens gekookt.

DSC_5428

Hoe groen Sarawak is, zie je het best vanuit een longboat. De koppensnellers nemen ons in deze traditionele boten mee over de kleine riviertjes door het woud tot we uitkomen op het grote meer dat is ontstaan door de aanleg van een stuwdam die flink bijdraagt aan het stroom overschot op Sarawak. Opvallend dus dat terug bij het longhouse van 6 tot 10 een generator draait om het huis te verlichten voor een niet minder warm welkom voor de nieuwste gasten. De rijstwijn en -whiskey moeten weer op en zo hoeft de stroom niet te worden gebruikt voor de TV; het is gezellig genoeg.

DSC_5383

De TV gaat nooit aan, vertelt hun gids, al is het een goedbedoeld cadeau van de kinderen van de Chief die naar de stad zijn getrokken. Het apparaat is enkel een stil bewijs van de modernisering die onherroepelijk ook de longhouses beïnvloedt. Al is het nog steeds een zeer levendige gemeenschap in de oerwouden van Borneo, het is duidelijk dat de bewoners vergrijzen; de jongeren kiezen steeds vaker voor het stadsleven. Het is dus maar de vraag hoe lang deze authentieke Maleisische cultuur nog zo blijft leven en bezocht kan worden. Wij genoten ook daarom bijzonder van deze goed georganiseerde dagen op een unieke plek!

DSC_5405